KONYA'NIN COĞRAFİ KONUMU
İlimiz topraklarının büyük bir bölümü,İç
Anadolu'nun yüksek düzlükleri üzerine rastlar.Güney ve güneybatı kesimleri
Akdeniz bölgesine dahildir.Konya,coğrafi olarak 36º 41' ve 39º 16' kuzey
enlemleri ile 31º 14' ve 34º 26' doğu boylamları arasında yer alır.Yüzölçümü
38257 km2 (göller hariç)'dir.Bu alanı ile Türkiye'nin en büyük yüzölçümüne sahip
olan ilidir.Ortalama yükseltisi 1016 m'dir.İdari yönden,kuzeyden Ankara, batıdan
Isparta, Afyonkarahisar, Eskişehir, güneyden İçel, Karaman, Antalya, doğudan
Niğde, Aksaray illeri ile çevrilidir.
Konya ili, doğal açıdan kuzeyinde Haymana
platosu, kuzeydoğuda Cihanbeyli Platosu ve Tuz Gölu"'ne, batısında Beyşehir
Gölü'ne ve Akşehir Gölü'ne, güneyinde Sultan Dağları'ndan başlayan Karaman
ilinin guneyine kadar devam eden, Toros yayının iç yamaçlaro önünde bir fay
hattı boyunca oluşmus volkanik dağlara, doğusunda ise Obruk platosuna kadar
uzanır.
İlin uç noktalarını kuzeyinde Kulu'nun
Köşkler Köyü, batısında Akşehir'in Değirmen Köyü, güneyinde Taşkent'in Beyreli
Köyü, doğusunda ise Halkapınar'ın Delimahmutlu Köyü uç noktalarını
oluşturmaktadır.
KONYA'NIN NÜFUSU
Konya,nüfus bakımından ülkemizin İstanbul,Anakara,İzmir ve Bursa'dan sonra
5.büyük ilidir.1997 yılı nüfus tespitine göre ilin nüfusu 1.943.757'dir.Nüfusun
1.141.435'i il ve ilçelerinde 802.322'si bucak ve köylerde yaşamaktadır.Şehirde
yaşayanların oranı %58.7,köyde yaşayanların oranı ise %41.3'dür.
Konya'nın nüfus artış hızı Türkiye
ortalamasına çok yakındır.1997 yılı nüfus tespitine göre nüfus artış hızı %0
13.69,Türkiye ortalaması ise %0 15.08 olmuştur.
Ülkemizin en geniş yüzölçümüne sahip olan Konya'da kilometrekareye düşen nüfus
Türkiye ortalamasının oldukça altındadır.1997 yılı nüfus tespitine göre
Konya'nın nüfus yoğunluğu 51'dir.
Konya İli Merkezi 691.106 olan nüfusu ile Türkiye'nin 7.büyük ilidir. 1927
yılında 504.125 olan Konya İli nüfusu geçen 70 yıl içerisinde yaklaşık 4 kat
artarak 1.943.757'ye yükselmiştir.Cumhuriyetin ilk yıllarında nüfusun yaklaış
%80'i köylerde yaşarken son nüfus tespitine göre bu oran %40 seviyesine
gerilemiştir.
1985 yılı genel nüfus sayımından sonra Karaman'ın il olması nedeniyle 1985
nüfusu 1990 idari bölünüşüne göre yeniden düzenlenmiştir.
Merkez İlçelerden biri olan Selçuklu
İlçesi 281.256 kişi ile Konya İli'nin nüfus itibarıyla en büyük ilçesidir. Diğer
Merkez ilçelerden Meram İlçesi 236.531 kişiyle ikinci Karatay İlçesi ise 173.319
kişi ile üçüncü sırayı almaktadır.Diğer bir ifade ile il merkezini oluşturan 3
ilçe nüfus büyüklüğü bakımından ilk 3 ilçeyi teşkil etmektedir.Merkez ilçeleri
takiben sırayla Ereğli,Beyşehir,Akşehir,Çumra,Seydişehir ve Ilgın ilçeleri nüfus
açısından ilin büyük ilçeleri arasında yer almaktadır.
KONYA'NIN YÜZÖLÇÜMÜ
Konya yüzölçümü 38257 km2'dir.Bu alanı ile Türkiye'nin en büyük yüzölçümüne
sahip olan ilidir.Konya'nın bu yüzölçümüne göller dahil değildir.
KONYA'NIN JEOLOJİSİ
Konya il sınırları içerisinde kalan alan, Türkiye'nin Ana Tektonik Ünitelerinden
Orta Anadolu Birliği''nin güney kesimi ile Toros Birligi'nin orta kesiminde
kalmaktadır. Toros Birliği farklı iklime ortalarını yansıtan ve geç Kretase
Paleosen (ikinci zaman sonu dördü"üncü zaman başlangıcı) döneminde gelişen
sıkışma kuvveleri ile üst üste bindirilrniş kütlelerden meydana gelmektedir.
Konya il sınırları içine giren alanda bunardan Bozkır Geyikdaği ve Aladag-
kütleleri gözlenmektedir. Gerek Toros Kuşağında, gerekse Orta Anadolu birliğinde
yörede yuzeyleyen en yaşli kayaçlar olarak Paleozoik (birinci zaman) yaşlı kayac
birimleri Bozkır, Hadim, Seydişehir, Akören, Ahirli, Beyşehir, Doğan hisar,
Kadınhanı yörelerinde ortaya çıkmaktadır. Genellikle Paleozoik yaşlı birimlerin
bir devamı niteliğinde olan Mezozoik (ikinci zaman) yaşIi kayaçlar ise yaygın
olarak Ereğli, Bozkır, Seydişehir; Ahırlı, Ak ören, Altinekin, Kadınhanı,
Beyşehir, Akşehir, Ilgın, Doğan hisar yörelerinde yuzeylemektedir. Mezozoik
sonunda kapanan okyanusun sıkışması ile ortaya çıkan dağ- oluşumu evresinde
Toroslarda kütleler meydana gelirken okyanus kabuğu parçaları olan ofiyolitler
bu kütlelerin arasında, özellikle Konya Meram, Ereğli güneyi, Bozkır güneyi,
Karapınar ve Cihanbeyli civarında gözlenir konuma gelmiştir.
Tersiyerde (üçüncü zaman) denizin ve
gölsel Sedimanların yanı sıra yaygın volkanik faaliyetlerle daha yaşlı
birimlerin üzeri örtülmüştür. Denizel sedimanlar Ereğli ve Çumra civarında
gözlenir. Konya ve çevresi Geç Miyosen (10 milyon yıl) Pliyosen döneminde blok
faylanmalara çökmeye başlamıştır daha sonra bu ortamda bugün de kalıntılarını
gördüğümüz (AkgöI ve Hotamis gölü) büyük bir göl oluşmuştur. Bu göl, karasal ve
g~sel sedimanlar ile doldurularak bugünkü ovalardan Ereğli, Karapınar;
Cihanbeyli, Kulu, Saray önü , Kadınhanı, Konya merkez ve çevre ilceler ile Çumra
Ovaları oluşmuştur. Bu dönemde meydana gelen volkanik faaliyetler ile Karapınar,
Çumra, Ak ören, Selçuklu kesiminde Takkeli dağ, Acıgöl, Meke Gölü gibi volkanik
yapılar ve tüfler ortaya çıkmıştır. Ayni zaman aralığında İlgin civarında
meydana gelen bir fay ile bugünkü kaplıca olarak kullanılan sıcak su çıkısIarı
meydana gelmiştir. Bu~tu~n bu birimler Kuvaterner yaslı genç karasal sedimanlar
la örtülmustur. Özellile Konya Ovası ve bunun devamı niteliğindeki Ereğli ve
Cihan beyli Ovaları'nda, çok kalın alüvyal depolar bulunmaktadir.
Konya ili sınırları içerisinde Türkiye'nin
en büyük alüminyum (boksit) ve magnezit yataklarının yanı sıra, kömür, kil,
çimento hammaddeleri, kurşun-çinko, bariz madenleri ile örneğin oranda yer altı
suyu rezervleri bulunmaktadır. Muminyum (boksit) yatakları Seydisehir ilcesi
güneyinde üst Kretase zaman araliğinda karasal ayrışmalarla meydana gelmistir.
Magnezit yataklari ise Meram ilçesi sınırlari içerisinde olup tek başına hem
Konyanın hem de dünyanın en büyük rezervi (80 milyon ton) magnezit yatağıdır.
Yunak civarında Magnezit ve az miktarda lüle tasi yatakları bulunmaktadir, Ilgin
(Haremi Kurugöl), Beyşehir ve Seydişehir ilçelerinde Phyosen yaşlı toplam 750
milyon ton rezervli linyit kömürü yatakları bulunmaktadır. Beyşehir, Selçuklu ve
Ilgın civarında önemli miktarlarda kil yataği vardır. Ayrıca Bozkır'da barit,
Hadim (Kızılgeris) ve Bozkır'da (Kucuksu) kurşun çinko yataklari bulunmaktadır.
Ayrıca Konya'nın birçok yerinde çimento hammaddelerinden kil, kalsit, jips, traş,
kireçtaşı ve dolomit gibi hammaddeler bulunmaktadır. Konya ve çevresindeki Cumra,
Ereğli, Cihanbeyli, Akşehir, Yunak ovalarinda yaklaşık 20-100 metreler arasında
yer altı suyu bulunmakta ve bazı yerlerde bu su artezyen yapmaktadir.